Wirus HPV (Human Papillomavirus), czyli wirus brodawczaka ludzkiego, należy do najczęściej występujących wirusów zakażających człowieka. Szacuje się, że z wirusem styka się znaczna część populacji w ciągu życia, choć wiele zakażeń przebiega bezobjawowo. Istnieje ponad 200 poznanych typów HPV, które różnią się między sobą właściwościami oraz miejscem występowania.

Nie wszystkie typy wirusa wywołują takie same zmiany. Część z nich odpowiada za pojawianie się zmian skórnych, inne zakażają błony śluzowe. Z tego powodu określenie „HPV” obejmuje bardzo szeroką grupę wirusów, a nie jedną konkretną chorobę.

Jak przenosi się wirus HPV?

Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez bezpośredni kontakt z zakażoną skórą lub błoną śluzową. Wirus może przedostać się do organizmu przez drobne uszkodzenia naskórka, które często są niewidoczne gołym okiem.

W zależności od typu wirusa oraz miejsca zakażenia możliwe są różne drogi przenoszenia. Niektóre typy HPV rozprzestrzeniają się podczas kontaktów seksualnych, inne mogą przenosić się poprzez kontakt skóry z powierzchniami, na których wirus przetrwał przez pewien czas.

Czy zakażenie HPV zawsze powoduje objawy?

Nie. W wielu przypadkach zakażenie przebiega całkowicie bezobjawowo. Układ odpornościowy często sam ogranicza aktywność wirusa, dzięki czemu osoba zakażona może nawet nie wiedzieć, że miała kontakt z HPV.

U części osób wirus może jednak prowadzić do powstawania zmian na skórze lub błonach śluzowych. Rodzaj zmian zależy przede wszystkim od typu wirusa oraz indywidualnej reakcji organizmu.

Dlaczego jedni chorują, a inni nie?

Kontakt z wirusem nie oznacza, że u każdej osoby rozwiną się widoczne objawy. Bardzo duże znaczenie ma sprawność układu odpornościowego oraz ogólny stan organizmu.

Na większą podatność na rozwój zakażenia mogą wpływać między innymi:

• obniżona odporność,
• przewlekły stres,
• przemęczenie,
• niewielkie uszkodzenia naskórka,
• częsty kontakt z miejscami o podwyższonej wilgotności.

Czy wirus HPV pozostaje w organizmie?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Odpowiedź nie jest jednoznaczna.

W wielu przypadkach układ odpornościowy skutecznie eliminuje wirusa lub ogranicza jego aktywność do poziomu niewywołującego objawów. Zdarza się jednak, że HPV może utrzymywać się w organizmie przez dłuższy czas w stanie utajonym.

Z tego powodu u niektórych osób zmiany mogą pojawiać się ponownie mimo wcześniejszego leczenia.

Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia?

Całkowite wyeliminowanie ryzyka zakażenia nie jest możliwe, jednak można je znacząco ograniczyć poprzez przestrzeganie podstawowych zasad higieny.

Warto pamiętać o:

• używaniu własnych ręczników,
• noszeniu klapek w miejscach publicznych, takich jak baseny czy sauny,
• unikaniu kontaktu z widocznymi zmianami skórnymi u innych osób,
• odpowiedniej pielęgnacji skóry i ochronie przed urazami,
• dbaniu o prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Szczepienia przeciwko HPV

Obecnie dostępne są szczepienia chroniące przed wybranymi typami wirusa HPV. Ich głównym celem jest zmniejszenie ryzyka zakażeń typami odpowiedzialnymi za rozwój niektórych nowotworów oraz innych chorób związanych z HPV.

Programy szczepień są rekomendowane przez wiele krajowych i międzynarodowych organizacji zajmujących się ochroną zdrowia. Szczepienie nie zastępuje jednak regularnej profilaktyki ani konsultacji lekarskich.