Czy wyciskanie pryszczy powoduje blizny? Co dzieje się ze skórą po wyciskaniu?

Pojawia się pryszcz. Jest czerwony, widoczny i znajduje się dokładnie w miejscu, w którym najmniej chcielibyśmy go zobaczyć. Pierwszy odruch? Wycisnąć go i jak najszybciej pozbyć się problemu.

Przez chwilę rzeczywiście może wydawać się, że zmiana zniknęła. Po kilku godzinach miejsce staje się jednak bardziej czerwone, pojawia się strupek, a po jego odpadnięciu może pozostać ślad widoczny przez kolejne tygodnie.

Czy oznacza to, że wyciskanie pryszczy powoduje blizny?

Może zwiększać ryzyko ich powstawania, szczególnie jeśli zmiana jest głęboka, objęta silnym stanem zapalnym albo podczas wyciskania dochodzi do uszkodzenia otaczających tkanek.

Nie każdy wyciśnięty pryszcz pozostawi jednak trwałą bliznę. Warto więc zrozumieć, co właściwie dzieje się wtedy ze skórą.

Co dzieje się ze skórą podczas wyciskania pryszcza?

Zmiana trądzikowa nie znajduje się wyłącznie na powierzchni skóry.

Proces może rozwijać się wewnątrz mieszka włosowego i otaczających go struktur. W zależności od rodzaju zmiany może obejmować nagromadzone sebum, komórki naskórka oraz proces zapalny.

Jeśli chcesz dokładniej zrozumieć mechanizm powstawania zmian, przeczytaj również: Trądzik – skąd się bierze i dlaczego u jednych znika, a u innych wraca?

Kiedy ściskamy skórę palcami, wywieramy na te struktury mechaniczny nacisk.

Część zawartości może wydostać się na powierzchnię. Nie oznacza to jednak, że wszystko zostało usunięte.

Nacisk może działać również w przeciwnym kierunku i prowadzić do uszkodzenia ścian mieszka oraz otaczających tkanek.

Organizm traktuje takie miejsce jak uszkodzenie, które trzeba naprawić. Rozpoczyna się proces gojenia.

Dlaczego po wyciśnięciu pryszcz często wygląda gorzej?

To sytuacja znana wielu osobom.

Niewielka zmiana zostaje wyciśnięta, a następnego dnia zamiast małego pryszcza pojawia się znacznie większe zaczerwienienie.

Powodem może być mechaniczne podrażnienie skóry.

Podczas intensywnego uciskania może dojść do:

  • uszkodzenia naskórka,
  • zwiększenia miejscowego stanu zapalnego,
  • powstania niewielkiej rany,
  • uszkodzenia drobnych naczyń,
  • pojawienia się obrzęku,
  • powstania strupka.

W efekcie obszar, który początkowo miał kilka milimetrów, może stać się znacznie bardziej widoczny.

Czy każdy wyciśnięty pryszcz pozostawia bliznę?

Nie.

Skóra posiada zdolność regeneracji i wiele niewielkich zmian goi się bez pozostawienia trwałej blizny.

Ryzyko wzrasta jednak wtedy, gdy uszkodzenie obejmuje głębsze warstwy skóry.

Znaczenie mają między innymi:

  • rodzaj zmiany,
  • głębokość stanu zapalnego,
  • czas jego utrzymywania się,
  • indywidualny sposób gojenia skóry,
  • mechaniczne uszkadzanie miejsca,
  • wielokrotne wyciskanie tej samej zmiany.

Szczególnie problematyczne może być właśnie ponowne wyciskanie.

Jeżeli po pierwszej próbie pryszcz nie znika, część osób wraca do niego kilka godzin później i ponownie ściska skórę. Proces gojenia zostaje wtedy kolejny raz zakłócony.

Dlaczego głębokich zmian szczególnie nie powinno się wyciskać?

Nie każda zmiana trądzikowa wygląda i rozwija się w taki sam sposób.

Zaskórniki, grudki, krosty czy głębokie guzki różnią się między innymi wyglądem, głębokością oraz nasileniem towarzyszącego im stanu zapalnego.

Więcej na temat różnic między poszczególnymi zmianami przeczytasz tutaj: Rodzaje trądziku – jak wyglądają i czym różnią się zmiany trądzikowe?

Szczególnej ostrożności wymagają zmiany rozwijające się głębiej w skórze.

Niektóre są wyczuwalne jako bolesne zgrubienie pod jej powierzchnią i mogą nie posiadać widocznego ujścia.

Próba wyciśnięcia takiej zmiany zazwyczaj wymaga użycia znacznie większej siły.

Problem polega na tym, że nacisk działa nie tylko w kierunku powierzchni skóry. Może również oddziaływać na głębiej położone tkanki.

Im głębszy i bardziej nasilony jest proces zapalny, tym większe może być ryzyko naruszenia struktury skóry i pozostawienia trwałego śladu.

Infografika: wyciskanie pryszczy a ryzyko przebarwień i blizn – co dzieje się ze skórą po mechanicznym uszkodzeniu zmiany trądzikowej?

Czerwony ślad po pryszczu nie zawsze jest blizną

To bardzo ważne rozróżnienie.

Po ustąpieniu pryszcza na skórze może przez pewien czas pozostać czerwone lub różowe miejsce.

Nie musi oznaczać to powstania blizny.

Może być to rumień pozapalny, czyli zmiana koloru skóry związana z wcześniejszym stanem zapalnym i reakcją naczyń krwionośnych.

Takie miejsce może być całkowicie płaskie.

Struktura skóry pozostaje niezmieniona – zmienia się przede wszystkim jej kolor.

Brązowy ślad po pryszczu – czy to blizna?

Również niekoniecznie.

Po stanie zapalnym może pojawić się przebarwienie pozapalne.

Skóra w miejscu wcześniejszej zmiany staje się wtedy ciemniejsza od otaczającej powierzchni.

Taki ślad może utrzymywać się przez dłuższy czas, ale nadal nie jest tym samym co blizna.

Najprościej można więc zapamiętać:

zmiana koloru skóry nie oznacza automatycznie powstania blizny.

Blizna wiąże się ze zmianą struktury skóry.

Jak wygląda prawdziwa blizna po trądziku?

Jeżeli proces zapalny lub mechaniczne uszkodzenie obejmie głębsze warstwy skóry, podczas gojenia może dojść do zmiany jej struktury.

Powierzchnia skóry może wtedy przestać być równa.

Najczęściej kojarzymy blizny potrądzikowe z niewielkimi zagłębieniami. Mogą mieć różną szerokość, głębokość i kształt.

U części osób mogą natomiast powstawać zmiany wyniosłe ponad powierzchnię skóry.

To właśnie zmiana struktury pozwala odróżnić właściwą bliznę od przebarwienia lub zaczerwienienia.

Pryszcz → strupek → ślad. Czy to normalne?

Po mechanicznym uszkodzeniu zmiany może powstać niewielka rana.

Organizm rozpoczyna jej zabezpieczanie i na powierzchni pojawia się strupek.

To naturalny element procesu gojenia.

Problem może pojawić się wtedy, kiedy zaczynamy go odrywać.

Pod strupkiem trwa odbudowa uszkodzonej powierzchni. Jego przedwczesne zerwanie może ponownie naruszyć skórę i wydłużyć proces regeneracji.

Wtedy powstaje kolejny strupek.

Jeżeli również zostanie zerwany, cały cykl może powtarzać się kilka razy.

W rezultacie niewielka zmiana może pozostawać widoczna znacznie dłużej, niż gdyby pozwolono jej spokojnie się zagoić.

Dlaczego ciągle dotykamy pryszczy?

Wyciskanie nie zawsze jest jednorazową czynnością.

Czasami zaczyna się od sprawdzenia palcem, czy zmiana nadal boli. Później pojawia się próba jej wyciśnięcia, następnie dotykanie strupka i ponowne sprawdzanie powierzchni skóry.

W ciągu jednego dnia jedno miejsce może zostać dotknięte wielokrotnie.

Każde takie działanie może dodatkowo drażnić skórę.

Dlatego jednym z najprostszych sposobów ograniczenia mechanicznych uszkodzeń jest pozostawienie zmiany w spokoju.

Czy wyciskanie może powiększyć stan zapalny?

Tak, może.

Silny nacisk na zmianę może powodować dodatkowe uszkodzenie otaczających tkanek.

W efekcie organizm musi poradzić sobie nie tylko z pierwotną zmianą trądzikową, ale również z urazem mechanicznym.

Może pojawić się większe zaczerwienienie, obrzęk oraz bolesność.

Dlatego wygląd skóry bezpośrednio po wyciśnięciu nie zawsze pokazuje, jak miejsce będzie prezentowało się kilka godzin lub następnego dnia później.

Czy można wycisnąć pryszcz „do końca”?

To określenie jest bardzo mylące.

Często po pierwszym naciśnięciu wydostaje się część zawartości zmiany. Później może pojawić się niewielka ilość płynu lub krwi.

Mimo to pozostaje wrażenie, że „jeszcze coś tam jest”.

Rozpoczyna się kolejne ściskanie.

W pewnym momencie nacisk nie służy już usuwaniu zawartości zmiany, lecz coraz bardziej uszkadza otaczającą skórę.

Pojawienie się krwi nie jest sygnałem, że pryszcz został skutecznie „oczyszczony”. Jest przede wszystkim oznaką uszkodzenia tkanki lub drobnych naczyń krwionośnych.

Czy nakłucie pryszcza igłą jest lepsze od wyciskania?

Samodzielne nakłuwanie zmian igłą nie jest bezpieczną alternatywą dla wyciskania.

Przebicie skóry oznacza stworzenie dodatkowej rany.

Jeżeli narzędzie, skóra lub dłonie nie są odpowiednio przygotowane, pojawia się również dodatkowe ryzyko związane z naruszeniem bariery skórnej.

Szczególnie problematyczne jest nakłuwanie głębokich zmian znajdujących się pod powierzchnią skóry.

Domowa igła nie zmienia głębokiej zmiany w powierzchowną.

Może natomiast spowodować dodatkowe uszkodzenie.

Co zrobić, jeśli pryszcz został już wyciśnięty?

Najważniejsze jest przerwanie dalszego mechanicznego drażnienia miejsca.

Nie należy ponownie ściskać zmiany tylko dlatego, że nadal jest wyczuwalna pod palcem.

Jeżeli doszło do uszkodzenia powierzchni skóry, warto traktować ją jak niewielką ranę – utrzymywać miejsce w czystości i pozwolić mu spokojnie się goić.

Nie należy również odrywać powstającego strupka.

Jeżeli miejsce staje się coraz bardziej bolesne, obrzęknięte, mocno zaczerwienione lub pojawiają się inne niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem.

Czy słońce może utrwalić ślad po pryszczu?

Promieniowanie UV może wpływać na widoczność przebarwień pozapalnych.

Dlatego ochrona przeciwsłoneczna ma znaczenie również wtedy, gdy na skórze pozostają ślady po wcześniejszych zmianach.

Jeżeli po trądziku pozostają ciemniejsze miejsca, ekspozycja na promieniowanie UV może sprzyjać ich większej widoczności i dłuższemu utrzymywaniu się.

To jeden z powodów, dla których ślad po pryszczu może pozostawać widoczny znacznie dłużej niż sama aktywna zmiana.

Dlaczego jedna osoba ma blizny, a druga nie?

Skóra każdego człowieka goi się nieco inaczej.

Znaczenie może mieć między innymi:

  • głębokość stanu zapalnego,
  • nasilenie trądziku,
  • indywidualna skłonność do powstawania blizn,
  • lokalizacja zmian,
  • czas trwania stanu zapalnego,
  • mechaniczne uszkadzanie skóry.

Dlatego dwie osoby mogą mieć podobnie wyglądające zmiany, a po kilku tygodniach stan ich skóry może być zupełnie inny.

Nie oznacza to jednak, że wyciskanie jest bezpieczne u osoby, która dotychczas nie obserwowała powstawania blizn.

Najczęstsze błędy po pojawieniu się pryszcza

Sam pryszcz nie zawsze jest największym problemem.

Czasami większe uszkodzenie skóry powstaje przez to, co robimy z nim później.

Do częstych zachowań należą:

  • wielokrotne wyciskanie tej samej zmiany,
  • nakłuwanie jej igłą,
  • rozdrapywanie powierzchni,
  • zrywanie strupków,
  • częste dotykanie twarzy,
  • agresywne pocieranie miejsca,
  • próby mechanicznego usuwania głębokich zmian.

Takie działania mogą dodatkowo podrażniać skórę i wydłużać proces jej gojenia.

Kiedy zmiana wymaga konsultacji dermatologicznej?

Pojedynczy pryszcz zwykle nie jest powodem do niepokoju.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy regularnie pojawiają się liczne, głębokie i bolesne zmiany.

Konsultację dermatologiczną warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy:

  • trądzik szybko się nasila,
  • pojawiają się głębokie guzki,
  • zmiany są bardzo bolesne,
  • po zmianach regularnie pozostają blizny,
  • trądzik obejmuje dużą powierzchnię twarzy lub ciała,
  • problem utrzymuje się przez długi czas.

W takich przypadkach istotne jest odpowiednie rozpoznanie problemu i ograniczenie ryzyka powstawania kolejnych trwałych zmian w strukturze skóry.

Najczęstsze pytania o wyciskanie pryszczy

Czy jeden wyciśnięty pryszcz może zostawić bliznę?

Może, ale nie musi. Ryzyko zależy między innymi od głębokości zmiany, stopnia stanu zapalnego oraz tego, jak mocno została uszkodzona skóra.

Dlaczego po wyciśnięciu zostaje czerwony ślad?

Może być to efekt wcześniejszego stanu zapalnego i zmian naczyniowych w miejscu pryszcza. Czerwony, płaski ślad nie musi być blizną.

Czy brązowa plamka po pryszczu to blizna?

Nie zawsze. Może być przebarwieniem pozapalnym. Blizna wiąże się ze zmianą struktury skóry, a nie wyłącznie jej koloru.

Czy można zrywać strupek po pryszczu?

Lepiej pozwolić mu odpaść samoistnie. Zrywanie strupka może ponownie uszkodzić gojącą się powierzchnię skóry.

Czy wyciskanie zaskórników też może uszkodzić skórę?

Tak. Nadmierny nacisk i wielokrotne próby mechanicznego usuwania zmian mogą powodować podrażnienie oraz uszkodzenie skóry.

Dlaczego po wyciskaniu pojawia się krew?

Najczęściej oznacza to, że doszło do uszkodzenia powierzchni skóry lub niewielkich naczyń krwionośnych.

Co jest gorsze – wycisnąć pryszcz czy go zostawić?

W większości przypadków samodzielne intensywne wyciskanie zwiększa ryzyko dodatkowego uszkodzenia skóry i nasilenia miejscowego stanu zapalnego. Szczególnie nie należy próbować mechanicznie usuwać głębokich i bolesnych zmian.

Pryszcz może zniknąć w kilka dni. Ślad może zostać znacznie dłużej

Największy paradoks wyciskania polega na tym, że robimy to zazwyczaj po to, aby pryszcz był widoczny krócej.

Efekt może być dokładnie odwrotny.

Sama aktywna zmiana mogłaby stopniowo ustąpić, natomiast po intensywnym wyciskaniu może pozostać rana, strupek, zaczerwienienie, przebarwienie, a w niektórych przypadkach również trwała blizna.

Dlatego przy zmianach trądzikowych warto myśleć nie tylko o tym, jak skóra wygląda dzisiaj, ale również jak będzie wyglądała po jej zagojeniu.

O autorze

Artykuł został przygotowany przez zespół Finezja Clinic Sosnowiec na podstawie aktualnej wiedzy dotyczącej skóry, trądziku, procesów zapalnych oraz mechanizmów gojenia.

W Finezja Clinic zwracamy szczególną uwagę na edukację i świadome podejście do kondycji skóry. W publikowanych materiałach staramy się w przystępny sposób wyjaśniać procesy zachodzące w skórze oraz pomagać odróżniać aktywne zmiany trądzikowe, zaczerwienienia, przebarwienia i blizny.