Botoks Będzin – jak działa toksyna botulinowa na mięśnie i zmarszczki mimiczne?
Toksyna botulinowa w medycynie stosowana jest od wielu lat w różnych wskazaniach, natomiast w medycynie estetycznej wykorzystuje się przede wszystkim jej wpływ na przewodnictwo pomiędzy zakończeniem nerwowym a mięśniem.
Popularne określenie botoks odnosi się potocznie do zabiegów wykonywanych z wykorzystaniem toksyny botulinowej. Mechanizm działania nie polega jednak na „wypełnianiu” zmarszczek. Preparat nie zwiększa objętości skóry tak jak wypełniacz. Działa przede wszystkim na mechanizm odpowiedzialny za skurcz określonych mięśni.
Właśnie dlatego toksyna botulinowa znajduje zastosowanie przede wszystkim w przypadku zmarszczek mimicznych, których powstawanie jest bezpośrednio związane z wielokrotną pracą mięśni twarzy.
Dlaczego na twarzy powstają zmarszczki mimiczne?
Pod powierzchnią skóry twarzy znajduje się rozbudowany układ mięśni odpowiadających za mimikę. Ich skurcze umożliwiają między innymi unoszenie brwi, marszczenie czoła, mrużenie oczu, uśmiechanie się czy zaciskanie ust.
Za każdym razem, gdy mięsień się kurczy, znajdująca się nad nim skóra zmienia swoje ułożenie.
Pojedynczy ruch nie powoduje trwałej zmiany. Problem pojawia się w wyniku wielokrotnego powtarzania tych samych ruchów przez lata.
Można wyróżnić dwa podstawowe etapy.
Zmarszczka dynamiczna pojawia się podczas wykonywania określonego ruchu i znika lub wyraźnie zmniejsza się po rozluźnieniu mięśnia.
Zmarszczka statyczna pozostaje widoczna również wtedy, gdy mięsień nie wykonuje wyraźnego skurczu.
Przejście od zmarszczki dynamicznej do utrwalonej nie następuje w konkretnym wieku. Zależy między innymi od anatomii, aktywności mięśni, właściwości skóry i indywidualnej mimiki.
Co powoduje skurcz mięśnia?
Żeby zrozumieć działanie botoksu, trzeba najpierw wyjaśnić, w jaki sposób układ nerwowy uruchamia mięśnie.
Mięsień nie zaczyna kurczyć się samodzielnie. Musi otrzymać odpowiedni sygnał z układu nerwowego.
Impuls nerwowy dociera do zakończenia nerwu znajdującego się w pobliżu włókna mięśniowego. W tym miejscu uwalniany jest neuroprzekaźnik nazywany acetylocholiną.
Acetylocholina przekazuje sygnał dalej i umożliwia rozpoczęcie procesu prowadzącego do skurczu mięśnia.
Miejsce komunikacji pomiędzy nerwem a mięśniem określane jest jako połączenie nerwowo-mięśniowe.
Jak działa toksyna botulinowa?
Toksyna botulinowa typu A ogranicza uwalnianie acetylocholiny z zakończeń nerwowych.
Jeżeli do mięśnia dociera mniej sygnału odpowiedzialnego za jego pobudzenie, zmniejsza się możliwość wykonania pełnego skurczu.
Mięsień staje się więc czasowo mniej aktywny.
Ma to bezpośrednie znaczenie dla skóry znajdującej się nad nim. Jeżeli mięsień nie kurczy się już z taką samą intensywnością, skóra jest w mniejszym stopniu wielokrotnie zaginana w tym samym miejscu.
Dlatego działanie toksyny botulinowej można przedstawić jako:
ograniczenie uwalniania acetylocholiny → zmniejszenie aktywności mięśnia → mniejsze zaginanie skóry → zmniejszenie widoczności zmarszczki mimicznej.
Botoks nie „rozpuszcza” więc zmarszczki. Zmienia przede wszystkim warunki, które powodują jej powstawanie.
Co dzieje się na poziomie zakończenia nerwowego?
Mechanizm działania toksyny botulinowej jest bardziej złożony niż samo „blokowanie mięśnia”.
W zakończeniu nerwowym acetylocholina przechowywana jest w niewielkich pęcherzykach. Aby neuroprzekaźnik mógł zostać uwolniony do przestrzeni pomiędzy nerwem a mięśniem, pęcherzyk musi połączyć się z błoną komórkową.
W procesie tym uczestniczy grupa białek określanych jako kompleks SNARE.
Toksyna botulinowa typu A oddziałuje między innymi na białko SNAP-25, będące jednym z elementów tego mechanizmu. Więcej o tym białku przeczytasz w naszym artykule czym jest białko SNAP-25 i jak uczestniczy w działaniu toksyny botulinowej.
W rezultacie uwalnianie acetylocholiny zostaje ograniczone.
To właśnie dlatego toksyna botulinowa wpływa na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, a nie bezpośrednio na samą strukturę zmarszczki.
Dlaczego botoks nie działa natychmiast?
Po wykonaniu iniekcji można nadal normalnie poruszać mięśniami. Jest to całkowicie naturalne.
Preparat potrzebuje czasu, aby zadziałać na poziomie zakończeń nerwowych.
Proces obejmuje między innymi związanie toksyny z zakończeniem nerwowym, jej internalizację oraz wpływ na mechanizmy odpowiedzialne za uwalnianie acetylocholiny.
Dlatego ograniczenie aktywności mięśnia rozwija się stopniowo, a nie w momencie wkłucia igły.
Pierwsze zmiany mogą pojawiać się po kilku dniach, natomiast pełniejsza ocena działania wymaga odpowiedniego czasu.
Dlaczego działanie botoksu jest czasowe?
To jedno z ciekawszych zagadnień związanych z toksyną botulinową.
Jeżeli preparat ogranicza komunikację pomiędzy nerwem a mięśniem, można zadać pytanie: dlaczego efekt po pewnym czasie ustępuje?
Układ nerwowo-mięśniowy posiada zdolność do stopniowego odzyskiwania funkcji.
Z czasem dochodzi do odtworzenia mechanizmów umożliwiających ponowne przekazywanie sygnału i uwalnianie acetylocholiny. W efekcie mięsień stopniowo odzyskuje możliwość wykonywania skurczu.
Nie dzieje się to nagle.
Najpierw ruch zaczyna powoli wracać, następnie aktywność mięśnia staje się coraz większa.
Dlatego rezultat zabiegu ma charakter odwracalny i czasowy.
Botoks a wypełniacz – dlaczego to nie jest to samo?
Toksyna botulinowa i wypełniacze są czasami błędnie traktowane jako podobne zabiegi.
Mechanizm ich działania jest jednak zupełnie inny.
Toksyna botulinowa wpływa przede wszystkim na aktywność mięśni.
Wypełniacz działa poprzez zmianę objętości określonej tkanki lub obszaru.
Dlatego botoks nie wypełnia bruzdy od środka i nie zwiększa objętości skóry.
Jeżeli przyczyną powstawania linii jest intensywny skurcz mięśnia, można oddziaływać na mechanizm powodujący jej powstawanie.
Jeżeli natomiast problem wynika przede wszystkim z utraty objętości, struktury skóry albo innych zmian tkankowych, mechanizm jest inny.
Dlaczego utrwalona zmarszczka może nie zniknąć całkowicie?
Wyobraźmy sobie linię na czole, która początkowo pojawia się wyłącznie podczas unoszenia brwi.
Po rozluźnieniu czoła skóra ponownie staje się gładka.
Jeżeli jednak przez wiele lat skóra jest regularnie zaginana w dokładnie tym samym miejscu, stopniowo może dochodzić do utrwalenia linii.
Wtedy nawet całkowite rozluźnienie mięśnia nie musi oznaczać natychmiastowego zniknięcia zmarszczki.
Toksyna botulinowa ogranicza przede wszystkim czynnik mechaniczny, czyli powtarzalne zaginanie skóry.
Nie jest natomiast metodą mechanicznego wypełniania już istniejącej bruzdy.
To ważne rozróżnienie przy ocenie możliwego rezultatu zabiegu.
Dlaczego nie można stosować jednego schematu dla każdego?
Anatomia mięśni twarzy jest podobna u wszystkich ludzi, ale sposób ich wykorzystania już nie.
Dwie osoby mogą mieć zmarszczki w tym samym miejscu, a jednocześnie zupełnie inną aktywność poszczególnych mięśni.
Znaczenie mają:
- siła mięśnia,
- jego położenie,
- sposób wykonywania ruchu,
- proporcje pomiędzy sąsiadującymi mięśniami,
- naturalna asymetria,
- położenie brwi,
- budowa czoła,
- płeć,
- indywidualna anatomia.
Dlatego analiza powinna odbywać się zarówno podczas spoczynku, jak i aktywnej mimiki.
Mięsień czołowy – dlaczego wymaga ostrożności?
Mięsień czołowy, czyli musculus frontalis, odpowiada przede wszystkim za unoszenie brwi.
Podczas jego skurczu skóra czoła przesuwa się ku górze i powstają charakterystyczne poziome linie.
Jest to jednak mięsień mający istotne znaczenie funkcjonalne dla położenia brwi.
Ograniczenie jego aktywności wpływa nie tylko na same zmarszczki czoła, lecz również na równowagę pomiędzy mięśniami unoszącymi i obniżającymi brwi.
Dlatego czoła nie powinno się analizować jako oddzielnej powierzchni skóry.
Trzeba uwzględnić również pracę pozostałych mięśni górnej części twarzy.
Skąd bierze się lwia zmarszczka?
Za powstawanie charakterystycznych pionowych linii pomiędzy brwiami odpowiada przede wszystkim aktywność mięśni okolicy gładzizny.
Ważną rolę odgrywają między innymi mięśnie marszczące brwi – musculus corrugator supercilii.
Ich aktywność powoduje przemieszczanie brwi w kierunku przyśrodkowym i uczestniczy w charakterystycznym marszczeniu okolicy pomiędzy brwiami.
W procesie uczestniczy również mięsień podłużny nosa – musculus procerus.
Dlatego potocznie określana „lwia zmarszczka” jest w rzeczywistości rezultatem działania określonego układu mięśni.
Najczęściej zadawane pytania:
Dlaczego powstają kurze łapki?
Wokół oka znajduje się mięsień okrężny oka – musculus orbicularis oculi.
Jego praca związana jest między innymi z zamykaniem i mrużeniem oczu.
Podczas uśmiechu i mrużenia oka skóra w jego bocznej części układa się w charakterystyczne promieniste linie.
To właśnie one nazywane są kurzymi łapkami.
Układ tych linii może różnić się pomiędzy osobami, ponieważ zależy od anatomii oraz indywidualnego sposobu pracy mięśnia.
Dlaczego brwi mają znaczenie przy botoksie?
Położenie brwi jest wynikiem równowagi pomiędzy różnymi grupami mięśni.
Niektóre struktury działają w kierunku unoszenia brwi, inne w kierunku ich obniżania.
Można więc traktować je jako układ działających przeciwstawnie sił.
Zmniejszenie aktywności jednego elementu tego układu może zmienić przewagę pozostałych.
Z tego powodu przy planowaniu zabiegów górnej części twarzy istotne jest spojrzenie nie tylko na samą zmarszczkę, lecz również na całą równowagę mięśniową czoła, gładzizny i okolicy oka.
Czy więcej jednostek oznacza lepszy efekt?
Nie należy w ten sposób interpretować dawkowania toksyny botulinowej.
Jednostka toksyny botulinowej jest jednostką aktywności biologicznej, a nie prostą jednostką objętości czy masy preparatu.
Co więcej, jednostki różnych preparatów toksyny botulinowej nie powinny być automatycznie traktowane jako równoważne.
Zakres i sposób zastosowania zależą między innymi od konkretnego preparatu, wskazania, anatomii oraz aktywności mięśni.
Dlatego sama informacja o liczbie jednostek bez dodatkowego kontekstu niewiele mówi o prawidłowości zaplanowanego zabiegu.
Dlaczego botoks może działać u różnych osób przez różny czas?
Nie istnieje jeden identyczny czas działania dla wszystkich pacjentów.
Znaczenie może mieć między innymi:
- rodzaj i aktywność mięśnia,
- indywidualna anatomia,
- zastosowany preparat,
- dawka,
- miejsce podania,
- reakcja organizmu,
- wcześniejsze zabiegi.
Dlatego podawanie jednej dokładnej liczby miesięcy jako gwarantowanego czasu działania byłoby nadmiernym uproszczeniem.
Czy mięsień po botoksie jest trwale uszkodzony?
Nie taki jest mechanizm standardowego działania toksyny botulinowej.
Preparat powoduje czasowe ograniczenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.
Wraz z odzyskiwaniem funkcji połączenia nerwowo-mięśniowego aktywność mięśnia stopniowo powraca.
To właśnie odwracalność działania jest jedną z charakterystycznych cech zastosowania toksyny botulinowej.
Botoks Będzin – zabieg w Finezja Clinic blisko Będzina
Finezja Clinic znajduje się przy ul. Małobądzkiej 14B w Sosnowcu, w lokalizacji zapewniającej dogodny dojazd również osobom z Będzina. To rozwiązanie dla osób poszukujących w najbliższej okolicy zabiegów z wykorzystaniem toksyny botulinowej.
Każdy zabieg poprzedza indywidualna kwalifikacja. Oceniana jest nie tylko widoczność zmarszczek, ale również sposób pracy mięśni mimicznych, ich aktywność, symetria twarzy oraz wzajemne oddziaływanie poszczególnych grup mięśniowych.
Toksyna botulinowa może być stosowana w różnych obszarach twarzy, m.in. w okolicy między brwiami (lwia zmarszczka), na czole oraz przy zewnętrznych kącikach oczu (kurze łapki). Zakres zabiegu dobierany jest indywidualnie do anatomii i mimiki twarzy.